MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE
Strona główna | Mapa serwisu | Kontakt | Szukaj
Mediateka
Katalog zbiorów

Dział II - Dział Nowoczesnego Polskiego Malarstwa i Rzeźby

Gromadzi w trzech poddziałach: malarstwo polskie XIX (ok. 1280 obrazów przechowywanych w Sukiennicach), malarstwo XX i XXI wieku (ok. 3700 prac w Gmachu Głównym) oraz rzeźbę XIX, XX i XXI wieku (ok. 1720 prac zrealizowanych w różnych technikach, zmagazynowanych w Gmachu Głównym).

To jedna z największych i najważniejszych kolekcji tego rodzaju w Polsce. Najcenniejsze dzieła wystawione są w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach, w Galerii Sztuki Polskiej XX wieku w Gmachu Głównym, a także wzbogacają ekspozycję w Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Kamienicy Szołayskich i w Domu Józefa Mehoffera, gdzie można zobaczyć wiele słynnych i często reprodukowanych obrazów.

Szczególnie bogaty jest zbiór malarstwa i rzeźby okresu Młodej Polski. Obejmuje on dzieła najwybitniejszych artystów epoki: Olgi Boznańskiej, Xawerego Dunikowskiego, Konstantego Laszczki, Jacka Malczewskiego, Ludwika Pugeta, Ferdynanda Ruszczyca, Jana Stanisławskiego, Wacława Szymanowskiego, Wojciecha Weissa, Witolda Wojtkiewicza, Stanisława Wyspiańskiego i wielu innych.

 

Wśród prac z okresu dwudziestolecia międzywojennego ważny zespół tworzą obrazy i rzeźby artystów tworzących grupę Formistów, a w tym Stanisława Ignacego Witkiewicza – Witkacego (największa w Polsce kolekcja obrazów olejnych artysty), Leona Chwistka, Tytusa Czyżewskiego, Jana Hryńkowskiego, Tymona Niesiołowskiego, Zbigniewa Pronaszki i Konrada Winklera. Koloryści polscy, uczniowie Józefa Pankiewicza, reprezentowani są głównie – choć nie tylko – dziełami powojennymi (m.in. Jana Cybisa, Józefa Czapskiego Hanny Rudzkiej-Cybisowej czy Zygmunta Waliszewskiego).

Kierunki awangardowe reprezentują artyści należący do Grupy Krakowskiej – Jerzy Bereś, Tadeusz Brzozowski, Maria Jaremianka, Tadeusz Kantor, Jerzy Nowosielski, Maria Pinińska-Bereś, Jonasz Stern i inni.

 

Sztukę lat powojennych dokumentują prace artystów debiutujących w latach 40. i 50. XX wieku (Jerzy Jarnuszkiewicz, Jan Lebenstein, Andrzej Strumiłło, Alina Szapocznikow, Jan Tarasin, Jerzy Tchórzewski, Andrzej Wróblewski czy Barbara Zbrożyna).

 

Podczas tworzenia kolekcji sztuki najnowszej skoncentrowano się głównie na środowisku krakowskim, nie pomijając jednak artystów działających w innych ośrodkach – w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu i Katowicach.

Wyjątkową wartość ma kolekcja dzieł ilustrująca czas stanu wojennego w Polsce (jedyna tak kompletna w polskich zbiorach publicznych).

Wiele prac pochodzi od darczyńców. Cenny zbiór przekazany przez Teodora i Zeneidę Duninów obejmował m.in. dzieła Juliana Fałata, Jacka Malczewskiego, Józefa Pankiewicza i Leona Wyczółkowskiego. Najwyższej klasy dzieła Olgi Boznańskiej, Xawerego Dunikowskiego, Antoniego Kurzawy, Konstantego Laszczki, Jacka Malczewskiego, Józefa Mehoffera, Józefa Pankiewicza, Jana Stanisławskiego i Leona Wyczółkowskiego ofiarował Muzeum Feliks Jasieński. Obrazy Stanisława Dębickiego, Alfonsa Karpińskiego, Włodzimierza Tetmajera i Leona Wyczółkowskiego znalazły się pośród ponad stu płócien podarowanych przez Erazma Barącza, który przekazał Muzeum także rzeźby Tadeusza Barącza. Ponad sto prac męża ofiarowała wdowa po Janie Stanisławskim.

Wiele dzieł podarowali twórcy. Olga Boznańska zapisała Muzeum w testamencie nie tylko blisko czterdzieści najwyższej wartości obrazów, a także szkice, sztalugę i paletę, szkicownik oraz pamiątki osobiste. Sto dwadzieścia prac, obrazujących wszystkie nurty jego twórczości, wybrał i podarował Zbigniew Pronaszko.

W latach 1995-2001 Fundacja im. Janiny i Józefa Haubenstocków przekazała Muzeum siedemdziesiąt osiem wykonanych w latach 90. XX wieku prac współczesnych artystów, tworzących w Poznaniu, Wrocławiu, Warszawie i Krakowie.


W serii “Katalogi Zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Nowa Seria” ukazały się w języku polskim i angielskim katalogi: Malarstwo polskie XIX wieku (2001), Malarstwo polskie od około 1890 do 1945 roku (1997, 1998) i Malarstwo polskie po 1945 roku (2004).

 

RZEŹBA POLSKA XIX I XX WIEKU.

Józef Pankiewicz, Dziewczynka w czerwonej sukni. 1897, olej na płótnie

Stanisław Grocholski, Śmierć sieroty, 1884, olej na płótnie

Jan Tarasin, Magazyn, 1990, olej na płótnie

Piotr Michałowski, Seńko (Studium do Don Kichota), 1846-1848, olej na płótnie

Copyright (c) 2006-2009 Muzeum Narodowe w Krakowie