Zbiory Działu Europejskiego Rzemiosła Artystycznego należą do najcenniejszych w kraju. Większość zabytków pochodzi ze zbiorów puławskich – ze Świątyni Sybilli i Domu Gotyckiego. Intencją założycielki pierwszego polskiego muzeum było przedstawienie historii Polski od czasów najdawniejszych do współczesnych za pomocą odpowiednich zabytków, pamiątek i relikwii.
Obok obiektów o wysokiej randze artystycznej i historycznej, pochodzących ze skarbców rodowych, Izabela Czartoryska pozyskała pamiątki i relikwie królów, hetmanów i mężów zasłużonych dla polskiej kultury.
Osobną grupę w kolekcji, pochodzącą ze zbiorów Domu Gotyckiego, tworzą bardzo cenne okazy należące do wybitnych osobistości z historii powszechnej – cesarzy, królów, pisarzy i poetów, uczonych i filozofów, a także relikwie słynnych kochanków doby średniowiecza i renesansu.
Obok zabytków ze zbiorów puławskich, znajdują się w Dziale dzieła rzemiosła artystycznego zgromadzone przez Władysława Czartoryskiego w drugiej połowie wieku XIX, głównie drogą zakupów na aukcjach sztuki w Paryżu, Rzymie, Florencji, Londynie. Należy do nich kolekcja emalii średniowiecznych i renesansowych, w przeważającej części pochodzących z warsztatów w Limoges, ale także lotaryńskich i katalońskich.
Cenny zespół tworzą wyroby z kości słoniowej, dzieła artystów bizantyjskich, francuskich, niemieckich i włoskich od wieku XI po XVIII.
Bogato prezentuje się kolekcja zabytków majoliki włoskiej. Zdecydowana większość pochodzi z wieku XV i XVI – okresu największego rozkwitu garncarstwa we Włoszech. Zasięgiem terytorialnym zbiór obejmuje prawie całe Włochy, reprezentując tak ważne ośrodki, jak Florencja, Faenza, Urbino, Deruta, Gubbio, Castelli, Siena czy Wenecja.
W okresie paryskim Władysław Czartoryski nabył również okazy majoliki hiszpańsko-mauretańskiej, porcelanę miśnieńską, wczesne szkła weneckie, tkaniny i kobierce. Liczne obiekty sztuki orientalnej, głównie perskiej i tureckiej, pozyskał w Stambule.
W roku 1897 Dział wzbogacił się o kolekcję sztuki Dalekiego Wschodu – japońską porcelanę, wyroby z metalu, kości słoniowej i laki – dar Bolesława Wołodkowicza.
W zbiorach Działu znajduje się również zbiór medali polskich i obcych oraz kolekcja monet stanowiąca przegląd polskiego mennictwa .
Katarzyna Kopera-Banasik