MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE
Strona główna | Mapa serwisu | Kontakt | Szukaj
Zagraj
Mediateka

Galeria Sztuki Starożytnej

W Galerii mieszczącej się w sali I piętra dawnego Arsenału Miejskiego eksponowane są zabytki starożytnych kultur śródziemnomorskich należące do zbiorów Czartoryskich, Muzeum Narodowego w Krakowie i do depozytu Rodziny Potockich z Krzeszowic.
Zgromadzone obiekty pochodzące z okresu od III tysiąclecia p.n.e. do IV wieku n.e. odznaczają się dużą różnorodnością pod względem materiału i technik wykonania, a dziełom sztuki towarzyszą przedmioty codziennego użytku: obok marmurowych rzeźb i płaskorzeźb znajdują się sarkofagi terakotowe i drewniane, mozaika i fragmenty malowideł ściennych, drobna plastyka, ceramika – zbiór waz greckich, biżuteria, naczynia szklane, obiekty z brązu.

Szczególne miejsce zajmuje kolekcja sztuki egipskiej: sarkofagi antropoidalne i kartonaż uformowany na kształt mumii ze sklejonych warstw płótna, a także przedmioty codziennego użytku oraz związane z kultem. Do cenniejszych należą: stela Merera, nomarchy Górnego Egiptu (ok. 2155-2040 p.n.e.), fragment malowidła ściennego z komory grobowej faraona Setiego I (początek XIV wieku p.n.e.), sarkofag i kartonaż wraz z mumią kapłanki Asetemachbit (X/IX wiek p.n.e.), sarkofag z mumią młodej kobiety Tachenemti (2. połowa VIII wiek p.n.e.), fragment tkaniny całunowej z głową bogini Nut (II wiek n.e.) oraz dwa portrety mumiowe mężczyzny i kobiety (początek III wieku n.e.). Tę część ekspozycji uzupełniają tablice z wynikami badań radiologicznych i tomografii komputerowej mumii Tachenemti.

Zabytki bliskowschodnie reprezentuje zespół ceramiki pochodzący z terenów Palestyny datowany na II tysiąclecie p.n.e. Cennym obiektem jest fenickie naczynie z brązu służące do składania ofiary płynnej (libacji) znalezione na Cyprze (VII wiek p.n.e.) oraz kilka stel punickich z Kartaginy (Tofet Salambo, III-II wiek p.n.e.).

Interesującym świadectwem kultury greckiej są wazy dekorowane scenami mitologicznymi i tematami z życia codziennego. W stylu czarnofigurowym wykonany został przez Malarza Amazisa kyliks z przedstawieniem powrotu Hefajstosa na Olimp (550-540 p.n.e.), malarz Grupy Leagrosa ozdobił amforę znalezioną w nekropoli w Orvieto, przedstawiającą Heraklesa na kwadrydze oraz lekyt ze sceną z Iliady, w której Achilles ciągnie wokół murów Troi ciało Hektora przywiązane do wozu (515-490 p.n.e.).
Wśród naczyń czerwonofigurowych wyróżniają się kyliks Onezimosa z przedstawieniem efeba w medalionie wewnątrz czary (490-480 p.n.e.), hydria Malarza Nauzykai ze sceną z mitu o królu trackim Likurgu ukaranym szałem przez Dionizosa (460-450 p.n.e.), stamnos Malarza z Chicago (2. ćwierć V wieku p.n.e.) z przedstawieniem pożegnania Amfiaraosa z mitu Siedmiu przeciw Tebom.
Naczyniami wiążącymi się z kultem zmarłych są lekyty białogruntowane – na jednym z nich, malowanym przez Malarza Monachium 2335, Charon przewozi zmarłą łodzią do Hadesu (ok. 440 p.n.e.). W kontekście grobowym mieści się także fragment marmurowej steli z głową zmarłej (ok. 350 p.n.e.). Z okresu hellenistycznego pochodzi grupa figurek terakotowych i trzy medaliony zdobiące dna srebrnych czar.

Do najważniejszych zabytków etruskich należą dwie złote bransolety (VIII/VII wiek p.n.e.), terakotowa pokrywa tzw. urny kanopskiej w formie głowy męskiej (2. połowa VI wieku p.n.e.), bardzo rzadkie reliefowe zwierciadło z brązu ze sceną uwalniania Prometeusza przez Heraklesa i Kastora (Vulci, połowa IV wieku p.n.e.) oraz trzy terakotowe sarkofagi z pokrywami z przedstawieniami leżących postaci mężczyzn i kobiety (Tuskania, II-I wiek p.n.e.).

Rzeźbę rzymską z okresu republikańskiego reprezentuje głowa portretowa starszego mężczyzny stanowiąca fragment marmurowej steli grobowej (50-30 p.n.e.). Z czasów Cesarstwa Rzymskiego pochodzi marmurowy posąg Wenus pudica typu Medici (początek I wieku n.e.) znaleziony w okolicach Neapolu, posąg kobiety w typie Kory Praksytelesa (14-68 n.e.), tors męski w typie Doryforosa Polikleta (1. połowa II wiek n.e.). Dużą grupę stanowią fragmenty sarkofagów marmurowych rzymskich dekorowanych np. sceną zbioru zboża i oliwek (ostatnia ćwierć III wieku n.e.) oraz wczesnochrześcijańskich: z przedstawieniem Chrystusa w scenie Traditio Legis – przekazania Prawa (380-400 n.e.) z nekropoli watykańskiej oraz fragment z czterema apostołami z katakumb świętego Sebastiana (380-400 n.e.). Pozostałe fragmenty wymienionych sarkofagów znajdują się w zbiorach Muzeów Watykańskich.

Cennym obiektem jest fresk pompejański ze sceną sakralno-idylliczną (54-68 n.e.) oraz mozaika z nekropoli w Ostii (II wiek n.e.). Do rzymskich przedmiotów użytkowych należą naczynia szklane wykonane w warsztatach italskich, galijskich i wschodnich (I-III wiek n.e.).

Najmłodszymi zabytkami w Galerii są m.in. tkaniny koptyjskie (V-VII wiek n.e.) oraz fragmenty płaskorzeźb jak np. płyta przedstawiająca delfina niosącego krzyż (V-VI wiek n.e.), której druga część przechowywana jest w Luwrze.

Fragment ekspozycji, na pierwszym planie posągi z okresu Cesarstwa Rzymskiego

Fragment sarkofagu etruskiego z postacią mężczyzny na pokrywie, Tuskania, koniec II w. p.n.e., terakota

Głowa portretowa starego mężczyzny, Rzym, 50-30 p.n.e., marmur

Copyright (c) 2006-2009 Muzeum Narodowe w Krakowie
Created by Softhis