Św. Katarzyna Aleksandryjska

Św. Katarzyna Aleksandryjska Hansa Suessa von Kulmbach, fragment awersu lewego skrzydła ołtarza z kościoła oo. Paulinów na Skałce w Krakowie datowanego na rok 1511.

tempera na desce

czas konserwacji: 1999-2000 r.

wykonawca: Małgorzata Chmielewska

Tryptyk składał się z przedstawienia Pokłonu Trzech Króli, na awersie prawego skrzydła umieszczona była postać św. Barbary, a na rewersach cztery sceny z życia Marii. Ołtarz został zdemontowany, kwatery podzielone na części. Przedstawienie św. Katarzyny Aleksandryjskiej zostało zakupione przez Czartoryskich w roku 1895 od przeora zakonu oo. Paulinów. W tym czasie obraz miał kształt owalu.

W 1902 roku obraz poddano konserwacji, ktorą wykonał ceniony niemiecki konserwator Alois Hauser – główny konserwator galerii malarstwa Kaiser-Friedrich-Museum w Berlinie. Dopełnił on owal do prostokątnego kształtu malowidła przez dodanie podobrazia, uzupełnienie warstwy malarskiej.

W latach 1999-2001 konserwację tego obrazu wykonała Małgorzata Chmielewska. Wizerunek poddano szczegółowym badaniom – wykonano rentgenogram obrazu, zdjęcia w ultrafiolecie i podczerwieni, przeprowadzono analizę pigmentów,spoiw, zaprawy i podobrazia. Przed konserwacją obraz był pokryty kilkoma warstwami pożółkłych werniksów, po których usunięciu uwidoczniły się znacznie pociemniałe uzupełnienia werniksów. To było powodem podjęcia decyzji o pozostawieniu jedynie oryginalnego malowidła. W trakcie usuwania zmienionych kolorystycznie retuszy odkryto, iż na jednej z desek owalnego podobrazia znajdują się resztki zupełnie innego malowidła. Badania identyfikacyjne pigmentów wykazały, że fragment ten nie pochodzi z Kulmbachowskiego tryptyku. Przy uzupełnianiu warstwy malarskiej kierowano się zasadą ograniczonego ingerowania w zachowane malowidło. Z tego powodu nie powtórzono Hauserowskich rekonstrukcji. Przyświecająca obecnej konserwacji idea wyeksponowania dzieła Kulmbacha wyłącznie w jego autentycznej części, wymagała zaprojektownia nowego obramowania. Owalny kształt obrazu podkreślono przez dodanie nakładki z drewna dębowego, zasłaniając w ten sposób deskę wtórnego prostokątnego podobrazia. Wykonano też wgłębną ramę o kasetonowym profilu, złoconą i polichromowaną w dwóch kolorach, z wybieranym ornamentem. Posłużono się przy tym wzorami z istniejących przykładów XVI- wiecznych ram.