Nowe Sukiennice

- Uznaliśmy to za dobrą okazję do uroczystego podpisania aktu symbolicznego Odnowienia Muzeum Narodowego w Krakowie po 130 latach nieprzerwanej działalności. Na naszych oczach powstaje elegancki salon sztuki, gdzie nowoczesność będzie współżyła z tradycją – mówi dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie Zofia Gołubiew.

Powstanie Galerii w Sukiennicach miało wymiar patriotyczny. 3 października 1879 roku w nowo odrestaurowanych reprezentacyjnych salach Sukiennic hucznie obchodzono jubileusz pięćdziesięciolecia pracy twórczej Józefa Ignacego Kraszewskiego. Dwa dni później Henryk Siemiradzki postanowił podarować miastu swój obraz Pochodnie Nerona, z przeznaczeniem do przyszłej kolekcji Muzeum Narodowego. Podobny gest uczynili również inni artyści uczestniczący w jubileuszu. Uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 7 października utworzono Muzeum Narodowe w Sukiennicach jako własność Gminy Miasta Krakowa „na pożytek całego narodu”.

Podczas uroczystości podpisania Aktu Odnowienia Muzeum Narodowego w Sukiennicach Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wręczy nominacje kilkunastu znamienitym osobistościom, które zgodziły się zostać Ambasadorami Galerii w Sukiennicach. Są to: Magdalena Abakanowicz, Magdalena Cielecka, Olga Grygier, Andrzej Klesyk, Katarzyna Kolenda-Zaleska, Juliusz Machulski, Barbara Marcinik, Enok Nygaard, Jerzy Owsiak, Alicja Resich-Modlińska, Bogusław Sonik, Jerzy Stuhr, Wisława Szymborska, Antoni Tajduś, Róża Thun, Grzegorz Turnau, Magdalena Wojewoda, Adam Zagajewski oraz Franciszek Ziejka. Wtedy też ogłoszony zostanie termin otwarcia Nowych Sukiennic dla publiczności.

Nowe Sukiennice są inne niż dawne. Z jednej strony Galeria wyraźniej niż przed remontem nawiązuje do XIX-wiecznego wyglądu. Na ścianach powróciły kolory sprzed 130 lat, pojawiły się pluszowe kanapy i palmy. Z drugiej strony jest to już muzeum XXI wieku. W zabytkowym budynku powstały zupełnie nowe i nowocześnie wyposażone pomieszczenia, które pozwalają na interaktywny odbiór sztuki i ciekawą edukację. W MULTITECE, czyli sali multimedialnej, widz otoczony 9 szklanymi ekranami będzie miał wrażenie, że znalazł się w wirtualnym świecie sprzed 130 lat – czasach, gdy powstało Muzeum w Sukiennicach. MEDIATEKA, czyli sala wielofunkcyjna i komputerowa, będzie wykorzystywana na wykłady i spotkania w kameralnym gronie. Znajdują się tam „artomaty”, tzn. specjalnie wyposażone stanowiska komputerowe z dotykowymi ekranami, za pomocą których zwiedzający poznają historię Sukiennic, zbiory, artystów, gry i quizy. Do prowadzenia bogatego programu zajęć edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych posłuży ATELIER – sala edukacyjna.

Nowe Sukiennice pozostały galerią najlepszych w Polsce dzieł sztuki polskiej XIX wieku, jednak sposób ich eksponowania zmienił się. Jak? Zobaczcie sami, zwiedzając sale, które mają teraz nowe nazwy: „Sala Bacciarellego: Oświecenie”, „Sala Michałowskiego: Romantyzm, w stronę sztuki narodowej”, „Sala Siemiradzkiego: Wokół akademii” i „Sala Chełmońskiego: Realizm, polski impresjonizm, początki symbolizmu”. Na 1000 metrów kwadratowych Galerii podziwiać możemy teraz 195 obrazów i 19 rzeźb.

Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach została zamknięta 31 sierpnia 2006 roku. Jej remont i modernizacja były jedną z największych inwestycji konserwatorskich w Europie. Koszt wszystkich prac wyniósł 8 733 610 euro. Przed rozpoczęciem remontu trzeba było wywieźć z Sukiennic wszystkie dzieła: blisko 1300 obrazów i rzeźb, w tym tak olbrzymich płócien (każde o rozmiarach blisko 30 m²) jak „Pochodnie Nerona” Henryka Siemiradzkiego, „Hołd pruski” i „Kościuszko pod Racławicami” Jana Matejki czy „Czwórka” Józefa Chełmońskiego.

Pionierskim przedsięwzięciem było niezamykanie na czas remontu dzieł w magazynach, lecz urządzenie z nich galerii w Zamku Królewskim w Niepołomicach.

W czasie remontu wywieziono 120 ton gruzu, położono 2,5 tysiąca metrów kwadratowych podłóg, 4 kilometry instalacji elektrycznych, 3 kilometry rur. W budynku wymieniono 30 ton konstrukcji stalowych i wstawiono 25 ton urządzeń, takich jak wentylatory, silniki, klimatyzatory. Pokryto tynkami i farbą 5000 metrów kwadratowych powierzchni. Wstawiono 1800 metrów kwadratowych świetlików, setki metrów kwadratowych nowych lub odnowionych okien i drzwi. Powstała nowa konstrukcja dachu. Pojawiła się winda do transportu obrazów i szklana winda dla publiczności.

Remont Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach nie byłby możliwy bez finansowania ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Korzystaliśmy też ze wsparcia Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.